Kiedy mówimy o leczeniu nowotworów skóry, najczęściej pierwszym wyborem jest chirurgia. Ale są sytuacje, w których sięgamy po inne, bardzo precyzyjne metody leczenia. Jedną z nich jest brachyterapia. Brachyterapia to rodzaj radioterapii, w której źródło promieniowania umieszcza się na powierzchni zmiany nowotworowej albo bezpośrednio w jej obrębie. Dzięki temu można zastosować wysoką dawkę promieniowania dokładnie tam, gdzie jest potrzebna, chroniąc przy tym zdrowe tkanki wokół.

Kiedy stosuje się brachyterapię w nowotworach skóry?

Najczęściej brachyterapia wykorzystywana jest w leczeniu nieczerniakowych nowotworów skóry takich jak rak podstawnokomórkowy skóry oraz rak kolczystokomórkowy skóry. Gdy zmiana znajduje się w trudnej okolicy do leczenia chirurgicznego np. na nosie, powiece, uchu czy wardze, gdy zabieg chirurgiczny mógłby pozostawić duży ubytek tkanek lub trudną bliznę, pacjent ma przeciwwskazania do operacji zmiana pojawiła się ponownie w tym samym miejscu oraz leczenie ma być maksymalnie precyzyjne i oszczędzające zdrową skórę. W takich sytuacjach brachyterapia pozwala skupić leczenie dokładnie w miejscu zmiany, często z bardzo dobrym efektem kosmetycznym.

A co z czerniakiem?

W przypadku czerniaka skóry podstawową metodą leczenia pozostaje leczenie chirurgiczne usunięcie zmiany wraz z odpowiednim marginesem zdrowej tkanki.Brachyterapia nie jest standardową metodą leczenia czerniaka, ale gdy zmiana znajduje się w miejscu trudnym do operacji, gdy pacjent nie może być operowany, choroba nawróciła miejscowo albo jako leczenie paliatywne, aby zahamować rozwój zmiany lub zmniejszyć objawy może być rozważana.

W brachyterapii stosuje się specjalne aplikatory, które umieszcza się w miejscu zmiany lub bardzo blisko niej. Sam moment napromieniania trwa zwykle kilka, kilkanaście minut. Podczas zabiegu bardzo ważne jest unieruchomienie leczonej okolicy. Dlatego czasem stosuje się specjalne maski stabilizujące głowę lub systemy podparcia dla nóg czy innych części ciała. Dzięki temu promieniowanie trafia dokładnie w miejsce choroby, a zdrowe tkanki są jak najlepiej chronione. W leczeniu nowotworów skóry liczy się nie tylko skuteczność terapii, ale też ochrona zdrowej skóry i zachowanie jak najlepszego efektu funkcjonalnego i estetycznego. Brachyterapia daje możliwość bardzo precyzyjnego leczenia małych obszarów, dokładnie tam, gdzie choroba tego wymaga.

scmu posty 2

scmu posty 1

Często słyszymy od pacjentów: „Czy naprawdę muszę przejść przez radioterapię?” Albo: „Czy nie da się inaczej?”  I tu właśnie wkracza nasz zespół radioterapeutów  lek. Michał Niksa oraz lek. Anna Szmigiel-Trzcińska, którzy są dostępni, by wyjaśnić wszystkie możliwości i techniki leczenia oraz dobrać precyzyjnie metodę do zmiany skórnej i sytuacji. Dzięki indywidualnemu planowaniu terapii i precyzyjnemu podawaniu promieniowania, leczenie jest skuteczne, a jednocześnie bezpieczne dla otaczających zdrowych tkanek.

Nie zawsze można od razu operować, czasem zmiana jest w trudno dostępnej okolicy (nos, oko, warga), pacjent jest starszy lub ma przeciwwskazania do zabiegu. Czasem resekcja nie daje gwarancji całkowitego usunięcia zmiany, albo pacjent wybiera inną drogę. W takich sytuacjach radioterapia staje się realną i skuteczną opcją leczenia zarówno jako terapia uzupełniająca, jak i paliatywna, pomagająca kontrolować ból, krwawienie czy inne objawy miejscowe.  Wykorzystuje promieniowanie jonizujące, które niszczy komórki nowotworowe w obrębie guza oraz ewentualnych przerzutów. Dawki promieniowania dzielimy na wiele małych sesji (klasyczne frakcjonowanie) lub stosujemy krótsze serie wysokich dawek (hypofractionation), aby leczenie było skuteczne, a przy tym wygodne i możliwie komfortowe. Dla wielu pacjentów jest ważnym etapem leczenia, często tym, który domyka wcześniejsze terapie i pomaga skutecznie kontrolować chorobę.

Radioterapia to nie tylko leczenie to współpraca i wsparcie na każdym etapie. Każda zmiana skóry, każdy przypadek jest inny, a my mamy dla niego indywidualny plan.

scmu posty 1

 

Nowotwory skóry należą do najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych. W wielu przypadkach możliwe jest zmniejszenie ryzyka zachorowania poprzez właściwe działania profilaktyczne. Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące zapobiegania nowotworom skóry.

1. Jak mogę zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwór skóry?

Podstawą profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV. Zaleca się: stosowanie kremów z filtrem SPF 30–50, noszenie odzieży ochronnej (kapelusz, okulary przeciwsłoneczne, długie rękawy),unikanie przebywania na słońcu w godzinach 11:00–15:00, z korzystania z solarium.

2. Czy krem z filtrem należy stosować tylko latem?

Nie. Promieniowanie UV oddziałuje na skórę przez cały rok, również w dni pochmurne oraz zimą. Filtry przeciwsłoneczne powinny być stosowane na odsłonięte partie ciała (twarz, szyja, dłonie) przez cały rok, szczególnie u osób z jasną karnacją.

3. Jak często należy kontrolować skórę?

Zaleca się: samokontrolę skóry raz w miesiącu, badanie dermatologiczne co najmniej raz w roku, a u osób z grup zwiększonego ryzyka częściej, zgodnie z zaleceniem lekarza.

4. Czy dzieci również powinny stosować ochronę przeciwsłoneczną?

Tak. Oparzenia słoneczne w dzieciństwie znacząco zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów skóry w wieku dorosłym. U dzieci należy stosować wysoką ochronę przeciwsłoneczną oraz ograniczać ekspozycję na bezpośrednie słońce w godzinach największego nasłonecznienia.

5. Czy korzystanie z solarium jest bezpieczne?

Nie. Promieniowanie UV emitowane przez solaria zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory skóry, w tym czerniaka. Solarium nie jest uznawane za bezpieczną alternatywę dla naturalnego opalania.

6. Kto powinien szczególnie dbać o profilaktykę nowotworów skóry?

Do grupy zwiększonego ryzyka należą osoby: o jasnej karnacji, jasnych włosach i oczach, z licznymi znamionami barwnikowymi, po przebytych oparzeniach słonecznych, z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku czerniaka, z obniżoną odpornością.

scmu posty 25

 

Na Wydziale Prawa odbyło się spotkanie poświęcone profilaktyce nowotworów skóry i czerniaka. Spotkanie zorganizowane w ramach Uniwersytetu III Wieku miało charakter wykładowo-profilaktyczny i łączyło edukację z bezpośrednim dostępem do specjalistów.

Wykład na temat znaczenia profilaktyki zdrowotnej poprowadziła dr n. med. Iwona Zakrzewska, koordynator merytoryczny SCMU Uczestnicy mieli możliwość poszerzenia wiedzy dotyczącej wczesnego wykrywania chorób oraz roli regularnych badań w zachowaniu dobrej jakości życia w wieku senioralnym. Równolegle z częścią edukacyjną prowadzone były badania dermatologiczne. Lek. Anna Tchórzewska i lek. Dorota Zwierz - Gugała oceniały stan skóry uczestników, udzielały indywidualnych zaleceń oraz odpowiadały na pytania dotyczące zmian skórnych i ochrony przeciwsłonecznej. W organizację i przebieg spotkania aktywnie zaangażowana była również Renata Martyniuk, koordynator organizacyjny SCMU, która wspierała wydarzenie w trakcie jego realizacji.

Spotkanie cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem. Frekwencja oraz aktywność uczestników potwierdziły, jak istotne są inicjatywy łączące edukację zdrowotną z praktycznymi działaniami profilaktycznymi. Profilaktyka realizowana w bezpośrednim kontakcie z pacjentem ma szczególną wartość umożliwia rozmowę, rozwiewanie wątpliwości oraz budowanie świadomości zdrowotnej wśród osób starszych.

6af7330b b38d 4db0 b8b8 03cafa388e47

6ea8d5a1 594c 4ffd bbb0 210416fc7d1a

d20d5d38 611a 416b 9469 f53723ad06fc

Pacjent leczony z powodu nowotworów skóry i czerniaka mierzy się z chorobą, która jest szczególnie trudna, ponieważ jest widoczna i często zmienia wygląd. Zmiany skórne mogą wpływać na sposób postrzegania siebie oraz na relacje z otoczeniem, dlatego wymagają nie tylko skutecznego leczenia, ale także empatycznego i indywidualnego podejścia. W SCMU opieka nad chorym obejmuje zarówno terapię choroby, jak i troskę o komfort, poczucie bezpieczeństwa oraz jakość życia po leczeniu. Ważnym elementem tej drogi jest szybkie rozpoznanie zmian skórnych oraz ich właściwa diagnostyka.

Nowotwory skóry przypominają, jak istotna jest codzienna uważność na własne ciało obserwacja skóry i regularne kontrole mogą mieć realny wpływ na skuteczność leczenia. Pacjent z nowotworem skóry to nie tylko przypadek medyczny, ale osoba, która potrzebuje rzetelnej informacji, wsparcia i partnerskiej relacji w procesie leczenia.

scmu posty 11